Gələn ilin əvvəli üçün astronomiya həvəskarlarını cəlb edəcək maraqlı hadisə gözlənilir: Kvadrantid meteor yağışı yanvarın ilk günlərində müşahidə oluna biləcək. Bakı Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsinin Astrofizika kafedrasının məlumatına əsasən, bu yağış ilin ən intensiv meteor axınlarından biri hesab olunur.​

Aktivlik müddəti və maksimum vaxtı

Kvadrantid meteor axını 2025-ci il dekabrın 12-dən 2026-cı il yanvarın 12-dək aktiv olacaq. Lakin əsas pik dövr çox qısadır və maksimum aktivlik 4 yanvar gecəsi, təxminən saat 03:00 radələrində gözlənilir. Bu zaman axının radiant nöqtəsi – yəni meteorların səcdə edildiyi istiqamət – səmanın ən yüksək hissəsinə yaxın olur və müşahidə şansı maksimuma çatır.​

BDU-nun mütəxəssisləri qeyd edirlər ki, meteor yağışı Bakıdan gecə və sübhə yaxın saatlarda müşahidə edilə bilər. Ən əlverişli vaxt sübhə yaxın, radiantın üfüqdən ən çox yüksəldiyi anlardır.

Saatda 120-yə qədər meteor mümkündür

Hesablamalara görə, Kvadrantid axınının nəzəri maksimal intensivliyi saatda təxminən 120 meteor təşkil edir (ZHR – zenit saatlıq sürət). Real müşahidə şəraitində – şəhər işıqlanması və Ayın parlaqlığı nəzərə alınmaqla – Bakı üçün bu rəqəmin 100–113 meteor/saat civarında ola biləcəyi proqnozlaşdırılır.​

2026-cı ildə maksimum günündə Ay tam Ay fazasına çox yaxın olacaq. Bu, zəif parlaqlığa malik meteorların görünməsini xeyli çətinləşdirəcək. Buna baxmayaraq, daha parlaq “axan ulduzlar”ı müşahidə etmək mümkün olacaq, xüsusilə Ayın işığını qismən örtmək (binanın, ağacın və ya təpəlik sahənin arxasında saxlamaq) şansı artıra bilər.​

Kvadrantidlərin mənşəyi: komet deyil, asteroid

Kvadrantid meteor yağışı klassik axınların çoxundan fərqli olaraq kometdən deyil, 2003 EH₁ (196256) adlı asteroid mənşəli cisimdən yaranır. Bu obyekt Günəş ətrafında təxminən 5,5 il müddətində tam dövr edir və alimlərin ehtimalına görə, keçmişdə aktiv kometa olub, zamanla parçalanaraq asteroid xüsusiyyətləri qazanıb.​

Yer hər il yanvarın əvvəlində bu cismin orbitində qalan toz və kiçik qaya fraqmentlərindən ibarət axından keçdikdə Kvadrantid meteorları müşahidə edilir. Bu hissəciklər Yer atmosferinə təxminən 41 km/san sürətlə daxil olur və qısa, parlaq işıq izləri – meteor zolaqları – yaradır.​

Kvadrantid yağışı nisbətən qısaömürlü pik fazaya malikdir, lakin illik meteor axınları arasında ən güclülərdən biri sayılır. Qısa, lakin intensiv maksimumu səbəbindən müşahidə üçün düzgün vaxtın seçilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.​