Yeni il həqiqətən xüsusi bir gündür. Bu bayram dinindən və ya inanclarından asılı olmayaraq planetimizin bütün sakinlərini birləşdirir. Hətta Qış Pərisi və ya Santa Klausa inanmayanlar da köhnə ilin sonunu və yeni ilin başlanğıcını qeyd edirlər. Hər bir ölkənin Yeni ili qeyd etməyin özünəməxsus xüsusiyyətləri, maraqlı ənənələri və hətta fərqli tarixləri var.

Finlandiya

Finlandiya Santa Klausun əsl vətəni hesab olunur. Lakin burada o, Joulupukki adlanır və Laponiyada yaşayır. Gecə yarısı finlər küçələrə çıxıb kütləvi şəkildə atəşfəşanlıq edirlər. Sonra evdə gələn il üçün fal baxırlar. Bu adətən mum və qalayla edilir. Finlandiyanın Kem şəhərində hər il qar və buz festivalı keçirilir. Bu şəhərin yaxınlığında ölkənin bütün qüruru olan 20 000 kvadratmetrlik qar və buz qəsri yerləşir.

Amerika Birləşmiş Ştatları

Amerika Birləşmiş Ştatlarında Yeni il ənənələri ümumiyyətlə Ukraynada olanlara çox bənzəyir. Orada isə hər şey ikiqat miqyasda baş verir. Bundan əlavə, amerikalılar evlərini bəzəmək ilə məşhurdurlar. Məsələn, Baltimordakı (Merilend) 34-cü küçə hətta kütləvi işıq şousu adlandırılır. Burada sakinlər ən parlaq və ən gözəl ev üçün illik müsabiqə keçirirlər. Başqa bir fərq isə odur ki, Amerika uşaqları hədiyyələri Milad ağacının (daha doğrusu "Milad ağacı") altında Santa Clausdan alırlar. O, qırmızı gödəkçə və şalvar geyinərək bacadan evə daxil olur.

Böyük Britaniya

Böyük Britaniya sakinləri Yeni ili səs-küy içində qeyd etmirlər. Heç kəs heç kəsi ziyarətə dəvət etmir. Lakin Yeni il axşamı və ya gecəsi hər kəsin, hətta yad insanların belə, heç bir dəvətsiz istənilən evə gəlib xoş qarşılandığı qeyri-rəsmi bir qayda var.

Qonaqlar bişmiş şirniyyat, viski və ən azı kiçik bir kömür parçası gətirməli, onu ailənin ocağına atmalı və bu evdə atəşin uzun-uzun illər yanmasını diləməlidirlər.

Fransa

Fransız uşaqları, dünyanın bütün uşaqları kimi, hədiyyələri sevirlər. Yeni il axşamı hədiyyələri almaq üçün uşaqlar şöminənin yanına ayaqqabılarini qoyurlar, Père Noël-in onları gözəl şeylərlə dolduracağına ümid edirlər.

Per Noel Müqəddəs Nikolas kimi yaxşı sehrbazdır. Lakin Yeni il ev sahibi onları ziyarət edə bilməsə, kiçik fransız uşaqları həmçinin Santa Klaza məktub yazırlar; o isə həmişə Yeni il təbrik kartı ilə cavab verir. Lakin hədiyyəni yalnız itaətkar uşaqlar alır. Fransada inanc odur ki, Père Fouettard (buynuzlu qoca) yaramaz uşaqların yanına gəlir, onları tapır və şirniyyat və oyuncaq əvəzinə kömür verir.

Fransızlar, digər xalqlar kimi, bayram üçün Milad ağacı bəzəyirlər. Əvvəllər onun budaqlarına alma və şirniyyat asırdılar, amma indi onu adi oyuncaqlarla bəzəyir və yerə santonlar — taxta və ya gil fiqurlar — qoyurlar. Bundan əlavə, fransızlar şirniyyatı çox sevirlər. Yeni il tortu bişirməzdən əvvəl ona çox vaxt lobya qoyurlar. Bu sürprizi alan şəxs "lobya kralı" olur. Bu o deməkdir ki, dostları və qohumları Yeni il gecəsi onun şən istəklərini yerinə yetirməlidirlər.

İspaniya

İspaniyada Yeni il gecesi dostlarla qeyd olunur. Burada Yeni il gecesi 12 üzüm yemək ənənəsi var (saatın hər zəngi ilə bir dənə).İspanlar inanırlar ki, üzümlər onlara gələn ilin hər ayı üçün uğur gətirəcək. Yerli mağazalarda hətta soyulmuş və dənələri çıxarılmış meyvələrin bankaları da satılır. Bu ənənə yüz ildən çoxdur: o, 1908-ci ildə yerli fermerlərin xüsusilə bol üzüm məhsulu toplamasından sonra başlayıb.

Almaniya

Yeni il axşamı ərəfəsində almanlar bir-birilərinə "Guten Rutsch!" deyirlər — bu, "Einen Guten Rutsch ins neue Jahr!" ifadəsinin qısaldılmış formasıdır və sözün əsl mənasında "Yeni ilə yaxşı giriş edin" deməkdir. Almaniyada, bir çox digər ölkələrdə olduğu kimi, keçən ilin son 10 saniyəsi ucadan sayılır.

Sonra qucaqlaşır və bir-birlərinə "Yeni iliniz mübarək!" deyirlər. Bundan sonra şam qoyur və ya gecə səmasında atəşfəşanlıq edirlər. Yeni il gecəsi bütün dünyada şampan içilir. Amma yalnız almanların Yeni il üçün özünəməxsus tostu var: "Prosit Neujahr!" "Prosit" sözü latınca gəlir və "səhhətinizə!" deməkdir.

İtaliya

Digər tərəfdən, İtaliya Yeni ili adətən əksər ukraynalılar kimi qeyd edir. Yeganə fərq odur ki, gecəyarısı italyanlar, çox emosional xalq olduqları üçün, ucadan qışqırmağa başlayırlar. Bu ölkədə uşaqları "Milad atası" (Babbo Natale) ziyarət edir. Amma orada əsas Yeni il obrazı cadugər Befana qalır — o, evə bacadan girən və uşaqların ayaqqabılarında kiçik hədiyyələr qoyan mehriban qoca cadugərdir. O, yaramaz uşaqlara kömür parçası və ya kül yığını qoyur.

Lakin italyanların Yeni il gecəsi istəmədikləri məişət əşyalarını (qab-qacaq, sınıq mebel və s.) balkonlarından həyətə və ya sadəcə küçəyə atdıqları barədə şayiələr sadəcə mifdir. Romada Yeni il axşamı uğur üçün körpüdən Tiber çayına tullanmaq ənənəsi var. Venesiyada isə Yeni il axşamı öpüşmək adəti var. Müqəddəs Marko Meydanı gecə yarısına saatın zərbələri və atəşfəşanlığın gurultusu altında öpüşən yüzlərlə cütlük ilə dolur.

Niderland

Bu ölkənin sakinləri bayramı artıq noyabrın sonundan etibarən qeyd etməyə başlayırlar. 5 dekabrda onlar Schirmonnikoge adlanan Klozum bayramını qeyd edirlər (Klozum adı "Dayı Klaus" deməkdir. Bu günün qeyd edilməsi Müqəddəs Nikolas Günü ənənəsinə bənzəyir). Bu dövrdə ölkə saysız-hesabsız işıqlarla narıncı rəngə boyanır. Bayram dövrü 31 dekabrda köhnə ilin bitməsi ilə başa çatır.

Burada Santa Klaus rolunu bir zamanlar məşhur bacalı təmizləyən Sinterklaas adlı qoca kişi oynayır; o, İspaniyadan böyük gəmi ilə Niderlanda gəlir və bu hadisə hər il ölkənin bütün kanallarında yayımlanır. Onun Black Peters adlanan köməkçiləri var ki, hər kəsə şirniyyat paylayırlar.

Yunanıstan

Yanvarın 1-i Yunanıstanda təkcə Yeni il günü deyil, həm də kasıblərin himayədarı Müqəddəs Bazilin Anım Günüdür. Qədimdən bəri yunanlar inanırlar ki, o, italyan Befana kimi xristian evlərinə daxil olur. Vasilə hörmət əlaməti olaraq masanın üzərində yemək qoyulur, çünki arzu olunan qonağın nə vaxt gələcəyi məlum deyil.

Türkiyə

Bu ölkədə Yeni il axşamı digər şərq ölkələri qədər parlaq keçmir. Müsəlmanlara Yeni il ağacını bəzəmək, evlərini bayram əhval-ruhiyyəsi ilə bəzəmək və Santa Klaza müraciət etmək qadağan edilir.

Onlar Yeni il axşamını bayram proqramları izləyərək ailə şam yeməyi ilə keçirirlər. Məşhur Müqəddəs Nikolas (həqiqi şəxs olub, uydurma Santa Klaus və Baba Donuzun prototipi sayılan) Türkiyədə anadan olub. Bu, eramızın III əsrində Demre şəhərində baş verib. Müqəddəs Nikolasın adını daşıyan kilsədə 6 dekabrda (müqəddəsin ölümünün ehtimal olunan tarixi) üç günlük ibadət keçirilir.

Yaponiya

Yaponiyada Yeni il ən böyük bayram hesab olunur, ona görə də bir neçə gün qeyd olunur. Bu müddət ərzində yaponlar pis ruhları uzaqlaşdırmaq üçün ön qapılarını şam və bambuk budaqlarından, samandan hazırlanmış çələnglərlə bəzəyirlər. Yaponlar Yeni ili özlərini təkmilləşdirmək üçün istifadə edirlər. Gecə yarısı saat 108 dəfə çalınmağa başlayır.

Hər zərbə insan ləzzətlərindən birini məhv etməli olduğu düşünülür. Yaponlara görə, cəmi altı əsas ləzzət var (tamahkarlıq, qəzəb, axmaqlıq, səhlənkarlıq, qərarsızlıq, paxıllıq), lakin hər birinin 18 fərqli çaları var, ümumilikdə 108. Bütün bu ləzzətlər Yeni ildə aradan qaldırılmalıdır.

Çin

Çində Yeni il bayramının tarixi ayın fazalarına görə müəyyən edilir. O, adətən yanvarın sonu və ya fevralın əvvəllərində düşür. Yeni il axşamı küçələrdə keçirilən bayram yürüşü zamanı insanlar yeni ilə aparan yolu işıqlandırmaq üçün çoxlu sayda çiraghana yandırırlar.

Bundan əlavə, Çinlilər hesab edirlər ki, bu bayram pis ruhlar və murdar qüvvələrlə əhatə olunub, onları petardalar və atəşfəşanlıqla qorxudaraq uzaqlaşdırmaq lazımdır. Axşam hər kəs bayram süfrəsi ətrafında yaxın ailə üzvləri ilə toplanır, ertəsi gün səhər isə valideynlər uşaqlarına pullu qırmızı zərflər şəklində hədiyyə verirlər. https://daylinews-az.com/dunyanin-muxtelif-olkelerinde-yeni-il-nece-qeyd-olunur-maraqli-eneneler/