Ürəyin sağlam qalması sadəcə düzgün qidalanma və zərərli vərdişlərdən uzaq durmaqla məhdudlaşmır. Gündəlik həyat tərzimiz, emosional vəziyyətimiz və hərəkət aktivliyimiz də ürək-damar sisteminə ciddi təsir göstərir.

“Nuffield Health Brighton” klinikasının kardioloqu Kristofer Broyd The Mirror nəşrinə açıqlamasında insanların çox zaman nəzərə almadığı beş mühüm risk faktorunu sadalayıb. Həkimin fikrincə, bu vərdişlər vaxtında dəyişdirilməsə, ürək xəstəliklərinin yaranmasına şərait yarada bilər.

1. Fiziki aktivliyin azlığı

Kardioloqun sözlərinə görə, hərəkətsiz həyat tərzi birbaşa ürəyin yükünü artırır. O, qeyd edir ki, aşağı fiziki aktivlik artıq çəkiyə, xolesterinin yüksəlməsinə və qan təzyiqinin artmasına səbəb olur. Bu isə ürək-damar xəstəlikləri üçün əsas risk faktorlarıdır.

Broyd vurğulayır ki, idmanla məşğul olmaq üçün ağır məşqlərə başlamaq şərt deyil. Gün ərzində cəmi 10 dəqiqəlik piyada gəzinti, yüngül streçinq, hovuzda üzmə və ya rəqs kimi fəaliyyətlər belə ürəyin funksiyasını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər. Əsas məsələ insanın özünə uyğun və zövqlə davam etdirə biləcəyi məşq formasını tapmasıdır.

2. Xroniki stres və psixoloji gərginlik

Həkim Broyd bildirir ki, uzunmüddətli stres bədənin bütün sistemlərinə təsir göstərir, lakin ürək bu təsirin əsas hədəflərindən biridir. İş yerində, evdə və ya sosial həyatda davam edən psixoloji təzyiq qan təzyiqini artırır, hormon balansını pozur və ürək-damar xəstəlikləri riskini yüksəldir.

Kardioloq qeyd edir ki, stresin yaratdığı problemlər təkcə fizioloji dəyişikliklərlə məhdudlaşmır. Stres nəticəsində insanlar çox yemək, siqaret çəkmək və ya keyfiyyətsiz yuxu kimi zərərli davranışlara meylli olur.

Bunun qarşısını almaq üçün o, müntəzəm fiziki fəaliyyət, yoga, nəfəs məşqləri və qısa meditasiya praktikasını tövsiyə edir. Bu üsullar həm əzələ gərginliyini azaldır, həm də endorfin ifrazını artıraraq emosional tarazlığı yaxşılaşdırır.

3. Yuxu çatışmazlığı

Keyfiyyətsiz və ya az yuxu da ürək üçün ciddi təhlükə yaradır. Broyd bildirir ki, yuxu zamanı bədən özünü bərpa edir, hormonlar tarazlanır və qan təzyiqi normallaşır. Bu proses pozulduqda isə orqanizmdə iltihabi reaksiyalar artır, metabolizm zəifləyir və ürək xəstəlikləri üçün şərait yaranır.

Həkim tövsiyə edir ki, insanlar hər gün eyni saatda yatıb-dursun və yatmazdan əvvəl sakitləşdirici fəaliyyətlərə vaxt ayırsın: kitab oxumaq, isti duş və ya zəif işıqlandırma ilə istirahət etmək kimi. O, həmçinin axşam saatlarında kofein, alkoqol və nikotindən uzaq durmağın vacibliyini vurğulayır.

4. D vitamini çatışmazlığı

D vitamininin aşağı səviyyəsi də ürək-damar sistemi üçün təhlükə yarada bilər. Gündəliyə təbii günəş işığının daxil edilməməsi qan təzyiqini artırır və damarların elastikliyini azalda bilər. Broyd insanların hər gün, xüsusilə qış aylarında, açıq havada ən azı 15–30 dəqiqə vaxt keçirməsini tövsiyə edir. Qısa gəzintilər belə D vitamininin səviyyəsini normallaşdırmağa kömək edir.

5. Sosial təcrid və uzunmüddətli tənha yaşam

Kardioloq sosial əlaqələrin ürək sağlamlığında gözləniləndən daha böyük rol oynadığını deyir. O bildirir ki, davamlı tənhalıq stress hormonlarının artmasına, təzyiqin yüksəlməsinə və immun sisteminin zəifləməsinə səbəb olur. Bu isə ürək xəstəlikləri riskini artırır.

Broyd insanlara əlaqələrdən qaçmamağı, ailə və dostlarla ünsiyyət üçün müntəzəm zaman ayırmağı tövsiyə edir. Onun fikrincə, sosial dəstək sistemi gücləndikcə həm psixoloji rifah, həm də ümumi ürək sağlamlığı yaxşılaşır.

Ürək sağlamlığını qorumaq üçün təkcə sağlam həyat tərzi sürmək deyil, həm də pəhrizinizə ciddi diqqət yetirmək vacibdir. Ürək funksiyasını yaxşılaşdırmaq üçün ən faydalı və ucuz qidalar haqqında məqaləni də oxuya bilərsiniz. https://daylinews-az.com/urek-ucun-gizli-tehluke-yaradan-bes-verdis-britaniyali-kardioloqun-xeberdarligi/