ABŞ-ın Yaxın Şərqdə hərbi mövcudluğu son həftələrdə nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. Analitiklərin məlumatına görə, regionda yerləşdirilən amerikalı hərbçilərin sayı artıq 50 min nəfəri keçib ki, bu da adi göstəricidən təxminən 10 min nəfər çoxdur. Bu artım ABŞ ilə İran arasında artıq bir aydır davam edən gərgin qarşıdurma fonunda baş verir.

Məlumata görə, əlavə olaraq 2 500 dəniz piyadası və 2 500 hərbi dənizçi bölgəyə göndərilib. Bu addım ABŞ rəhbərliyinin növbəti hərbi strategiya ilə bağlı qərar verməyə hazırlaşdığı dövrə təsadüf edir.

Regionda vəziyyət və mümkün ssenarilər

ABŞ rəsmilərinin sözlərinə görə, hazırda regionda yerləşdirilən qüvvələrin əsas məqsədi əməliyyat imkanlarını genişləndirməkdir. Müzakirə olunan variantlar arasında daha genişmiqyaslı hərbi əməliyyat ehtimalları da var.

Bunlardan biri Hörmüz boğazına nəzarəti bərpa etmək məqsədilə strateji ərazilərin, o cümlədən Xark adasının ələ keçirilməsi planıdır. Qeyd olunur ki, dünya neft tədarükünün təxminən 20 faizi məhz bu dar su yolu vasitəsilə həyata keçirilir.

Son dövrlərdə İran qüvvələrinin hücumları səbəbindən bu marşrutda ciddi məhdudiyyətlər yaranıb. Adətən ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki hərbi kontingenti aşağıdakı ölkələrdə yerləşir:

- Səudiyyə Ərəbistanı

- Bəhreyn

- İraq və Suriya

- İordaniya

- Qətər

- Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri

- Küveyt

Bu ölkələrdəki bazalar və dəniz qüvvələri vasitəsilə ABŞ bölgədə daimi hərbi mövcudluğunu təmin edir.

Əlavə qüvvələr və texniki məsələlər

Məlumatlara əsasən, bölgəyə göndərilən əlavə qüvvələr arasında 82-ci hava-desant diviziyasının təxminən 2 000 hərbçisi də var. Onların dəqiq yerləşdiyi məkan açıqlanmasa da, İranın zərbə radiusunda olduqları bildirilir.

Eyni zamanda, “Gerald Ford” aviadaşıyıcısında xidmət edən 4 500 hərbçi ümumi statistikaya daxil edilməyib. Gəmidə baş verən texniki nasazlıqlar və yanğın hadisəsindən sonra o, regionu tərk edərək əvvəlcə Kritə, daha sonra isə Xorvatiyaya yönəlib. Onun növbəti marşrutu hələ də açıqlanmayıb.

Ekspertlər bildirirlər ki, əlavə qüvvələrin bölgəyə cəlb olunması ehtimal olunan quru əməliyyatları üçün hazırlıq xarakteri daşıyır. Xüsusilə Xark adası kimi strateji nöqtələr İranın neft ixracında mühüm rol oynayır və bu səbəbdən əsas hədəflərdən biri hesab olunur.

Ekspertlərin qiymətləndirməsi

Hərbi mütəxəssislər isə hazırkı qüvvələrin böyükmiqyaslı əməliyyat üçün kifayət etmədiyini vurğulayırlar. Onların fikrincə, 50 min nəfərlik kontingent, xüsusilə də bir hissəsi dənizdə yerləşdiyi halda, geniş quru əməliyyatları üçün yetərli deyil.

Müqayisə üçün qeyd olunur ki:

- İsrail 2023-cü ildə Qəzzada əməliyyatlar zamanı 300 mindən çox hərbçi səfərbər etmişdi

- 2003-cü ildə İraqa müdaxilə zamanı ABŞ rəhbərliyindəki koalisiya təxminən 250 min əsgərlə əməliyyata başlamışdı

İranın ərazi baxımından geniş olması və təxminən 93 milyon əhaliyə malik olması da bu cür əməliyyatların mürəkkəbliyini artırır. Ekspertlərin qənaətinə görə, belə bir ölkəni ələ keçirmək və nəzarətdə saxlamaq üçün mövcud qüvvələr kifayət deyil.

Nəticə etibarilə, bölgədəki hərbi gərginlik artmaqda davam edir və ABŞ-ın növbəti addımları vəziyyətin inkişafında həlledici rol oynaya bilər.