ABŞ-ın İranla bağlı siyasətində yeni mərhələyə keçə biləcəyi iddia olunur. Məlumata görə, ölkə rəhbərliyi İran üzərində təzyiqi artırmaq üçün daha sərt və uzunmüddətli tədbirləri nəzərdən keçirir.

Amerika rəsmilərinə istinadən yayılan xəbərlərdə bildirilir ki, Prezident Donald Tramp yaxın görüşlərdə köməkçilərinə İran ətrafında uzunmüddətli blokadaya hazırlıq tapşırığı verib. Məqsəd isə əsasən İran iqtisadiyyatına və xüsusilə neft ixracına təsir göstərməkdir.

İqtisadi təzyiq əsas prioritet kimi qalır

Məlumata görə, Vaşinqton İran limanlarına daxil olan və ya oradan çıxan yüklərin qarşısını almaqla ölkənin ixrac imkanlarını məhdudlaşdırmağı planlaşdırır. Tramp administrasiyası hesab edir ki, hərbi eskalasiya və ya münaqişədən geri çəkilmək kimi alternativlər daha risklidir.

Eyni zamanda, ABŞ tərəfi İranın Hörmüz boğazı ilə bağlı son təkliflərini də nəzərdən keçirir. Ağ Ev sözçüsü Kerolayn Livit bildirib ki, Vaşinqton Tehranın vasitəçilər üzərindən təqdim etdiyi yeni təşəbbüsləri araşdırır.

Qeyd edək ki, iki aydır davam edən münaqişə qlobal iqtisadiyyata ciddi təzyiq göstərir və tərəflər arasında atəşkəs elan olunsa da, vəziyyət hələ də tam sabit deyil.

Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik artır

Müzakirələrin əsas mövzularından biri də strateji əhəmiyyətə malik Hörmüz boğazıdır. Dünyada istehsal olunan neft və mayeləşdirilmiş qazın təxminən beşdə biri məhz bu marşrutdan daşınır. Hazırda isə bu ərazi həm İran, həm də ABŞ tərəfindən nəzarət altında saxlanılır.

İranın yeni təklifinə görə, boğazın açılması məsələsi müvəqqəti olaraq nüvə danışıqlarından ayrılaraq ayrıca müzakirə edilə bilər. ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio isə bu barədə danışarkən qeyd edib:

“Biz bu cür məsələləri media vasitəsilə müzakirə etmirik, lakin təqdim olunan təklif gözlədiyimizdən daha konstruktivdir”.

O əlavə edib ki, mümkün razılaşma İranın gələcəkdə nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını qəti şəkildə almalıdır.

Digər tərəfdən, İran parlamenti boğazın idarəçiliyinin silahlı qüvvələrə verilməsi ilə bağlı qanun layihəsi hazırlayır. Layihəyə əsasən, bəzi ölkələrin gəmilərinə məhdudiyyət qoyula və keçid üçün ödəniş tətbiq oluna bilər.

Rusiya prezidenti Vladimir Putin də vəziyyətə münasibət bildirərək regionda sabitliyin təmin olunması üçün səylərini davam etdirəcəyini açıqlayıb.

Beləliklə, İran ətrafında geosiyasi gərginlik davam edir və həm iqtisadi, həm də təhlükəsizlik baxımından yeni qərarların qlobal təsirləri gözlənilir.